Symptoms & Disease

ทางเดินอาหาร

เลือกดูโรคอื่นๆ

โรคพยาธิตัวจี๊ด (Gnathostomiasis)

โรคพยาธิตัวจี๊ด (Gnathostomiasis)
 
                       ตัวจี๊ด (Gnathostoma spinigerum) โดยปกติ พยาธิตัวแก่จะอาศัยอยู่ในโพรงของก้อนทูมของกระเพาะ อาหารของแมวและสุนัข ไข่พยาธิจะออกมาทางรูที่ติดต่อกับกระเพาะอาหาร และออกไปกับมูลสัตว์ เหล่านี้ ไข่จะเจริญและฟักเป็นพยาธิตัวอ่อนระยะที่ 1ในน้ำ ซึ่งจะถูกกุ้งไร(cyclops) กิน แล้วเจริญต่อไปเป็น ตัวอ่อนระยะที่ 2 ในกุ้งไร เมื่อสัตว์น้ำจืด สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์มีปีก หรือหนูกินกุ้งไร ตัวอ่อนของพยาธิก็จะเจริญต่อไปเป็นตัวอ่อนระยะที่ 3 ซึ่งเป็นระยะติดต่ออาศัยอยู่ในกล้ามเนื้อของสัตว์เหล่านี้ ซึ่งถ้าถูกแมวหรือ สุนัขกินเข้าไป ก็จะเจริญเป็นตัวแก่อาศัยอยู่ในก้อนทูม ของกระเพาะอาหาร แต่ถ้าคนกินตัวอ่อนระยะที่ 3 ใน สัตว์น้ำจืด สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์มีปีกหรือหนู พยาธิตัวอ่อนระยะที่ 3 ก็จะไม่อยู่ที่กระเพาะ แต่จะคืบคลานไปตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่นใต้ผิวหนัง ช่องท้องปอด ตา หู สมอง ไขสันหลัง เป็นต้น ทำให้เกิดการอักเสบและเสียหายตามอวัยวะต่างๆ ได้

                โรคนี้พบได้บ่อยในผู้ที่มีประวัติชอบกินกุ้งหรือปลาน้ำจืด กบ เขียด ปู งู นก เป็ดไก่ หนู หรือเนื้อสัตว์ ดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ
อาการ

               ส่วนใหญ่จะพบว่าเป็นรอยบวมแดงๆตึง ๆ ตามผิวหนัง อาจมีอาการคันหรือปวดจี๊ดๆ ซึ่งจะเกิดขึ้น เฉพาะแห่ง อาจเป็นส่วนไหนของร่างกายก็ได้ รอยบวมนี้จะมีขนาดไม่แน่นอนและเลื่อนที่ไปเรื่อย ๆ เช่น บวม ที่มือ แล้วค่อยๆ เลื่อนไปที่แขน ไหล่ ปาก หน้า ตา จะ บวมแห่งหนึ่งอยู่ 3-10 วัน (ชาวบ้านบางแห่ง เรียกว่า โรคลมเพลมพัด) บางครั้งอาจมีไข้ขึ้น นอกจากนี้อาจมี อาการอื่น ๆ ตามลักษณะการไซตัวของพยาธิ เช่น

                ถ้าตัวจี๊ดไซเข้าไขสันหลัง จะมีอาการปวดเสียว มากตามแขนขา แขนขาเป็นอัมพาต ปัสสาวะไม่ออก และท้องผูก

                ถ้าตัวจี๊ดไซขึ้นสมอง จะมีอาการปวดศีรษะรุน แรง คลื่นไส้ อาเจียน คอแข็ง ซึม หมดสติ อาจถึงเสียชีวิตได้

                ถ้าตัวจี๊ดไซเข้าลูกตา อาจทำให้ตาอักเสบ และ ตาบอดได้

                ถ้าไซเข้าหู ทำให้ปวดหูอย่างมาก

                ถ้าไซเข้าปอด ทำให้ปอดอักเสบ ปอดทะลุ มีน้ำในโพรงเยื่อหุ้มปอด หรือไอออกเป็นเลือด

                ถ้าไซเข้าท้อง ทำให้มีก้อนในท้องเลื่อนที่ได้ อาจ เกิดอาการปวดท้องอย่างรุนแรง หรือปวดคล้ายไส้ติ่งได้
ข้อแนะนำ

                ความรุนแรงของโรคนี้ขึ้นกับตำแหน่ง หรืออวัยวะที่เป็น ถ้าตัวจี๊ดเคลื่อนตัวอยู่ใต้ผิวหนัง ก็มักจะไม่มี อันตรายร้ายแรง

                แต่ถ้าไซเข้าอวัยวะสำคัญ ก็อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ตาบอด อัมพาต ปอดอักเสบ ปอดทะลุ ซึ่งอาจรุนแรงถึงตายได้
การรักษา

               ถ้าพบอาการดังกล่าวอย่างชัดเจน ให้การรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาแก้ปวด  ยาแก้แพ้ และให้ ยารักษาพยาธิอัลเบนดาโซล 
               ในรายที่สงสัยจะเป็นพยาธิตัวจี๊ดไซเข้าตา หู ปอด ช่องท้อง สันหลัง หรือขึ้นสมอง ให้รีบส่งโรงพยาบาล

                มักจะวินิจฉัยโดยการเจาะเลือด (พบจำนวนเม็ด เลือดขาวชนิดอีโอซิโนฟิล ขึ้นสูง) ทำการทดสอบทาง น้ำเหลือง (serologic test) และถ้าสงสัยตัวจี๊ด เข้าไขสัน หลังหรือสมอง อาจต้องเจาะหลัง

                การรักษา ในรายที่มีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง อาจจำเป็นต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาล และให้การแก้ไข ตามอาการที่พบ ถ้าตัวจี๊ดขึ้นมาอยู่ที่ผิวหนัง อาจรักษาด้วยการผ่า นำตัวพยาธิออกมา
 
การป้องกัน

                1.   หลีกเลี่ยงการกินเนื้อสัตว์ดิบหรือสุกๆ ดิบๆ เช่น ก้อย ยำ ส้มฟัก หรือการย่างที่ไม่สุกเต็มที่ โดย เฉพาะที่ทำจากกุ้ง ปลาน้ำจืด กบ เขียด ปู งู นก เป็ด ไก่ หนู เป็นต้น

                2.   ดื่มน้ำสุก หรือน้ำสะอาด เพื่อป้องกันการติดเชื้อพยาธิตัวจี๊ดที่ตกปนอยู่ในน้ำ

                3.  ควรล้างอุปกรณ์เตรียมอาหาร เช่น มีด เขียงให้สะอาด ป้องกันพยาธิเปรอะเปื้อนอาหาร

                4.  ป้องกันตัวจี๊ดไซเข้ามือด้วยการล้างมือด้วยสบู่ หลังเตรียมอาหารเนื้อสัตว์ ถ้าเป็นไปได้ควรใส่ถุงมือเวลา เตรียมอาหารประเภทนี้

โรคพยาธิใบไม้ตับ (liver fluke หรือ opisthorchis)

โรคพยาธิใบไม้ตับ เกิดจากพยาธิใบไม้ตับ (liver flukeหรือ opisthorchis)ซึ่งเป็นพยาธิที่มีอยู่ในปลา...

+ Read More

รากประสาทถูกกด (Spinal nerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniated disk)

รากประสาทถูกกด (Spinalnerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniateddi...

+ Read More

ทางเดินอาหาร

Ambulance call

1669
Available 24 Hours

Are you five-star healthcare provider?
list your practice
to reach million of patient