Symptoms & Disease

ทางเดินอาหาร

เลือกดูโรคอื่นๆ

ฝีตับอะมีบา (Amebic liver abscess)

ฝีตับอะมีบา (Amebic liver  abscess)

                ฝีตับอะมีบา (ฝีบิดในตับ ก็เรียก) หมายถึงฝีในเนื้อตับที่เกิดจากเชื้ออะมีบา ซึ่งเป็นการติดเชื้ออะมีบานอกลำไส้ที่พบบ่อยและสำคัญที่สุด

                โรคนี้ยังพบได้ไม่น้อยในบ้านเรา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในท้องถิ่นที่การสุขาภิบาลยังไม่ดี

                พบในผู้ป่วยชายมากกว่าผู้ป่วยหญิงประมาณ 6 – 7 เท่า ส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 30-50 ปี

                มักพบในผู้ป่วยที่มีประวัติดื่มแอลกอฮอล์จัด ขาดอาหาร หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ
 
สาเหตุ

                เกิดจากเชื้ออะมีบาที่มีชื่อว่า เอนตามีบาฮิสโตไลติคา (Entamoeba histolytica) ซึ่งทำให้เกิดโรคบิดอะมีบา  เชื้อนี้จะแพร่กระจายจากลำไส้ใหญ่ผ่านกระแสเลือดเข้าไปในตับ ทำให้เกิดฝีในเนื้อตับ ซึ่งมักเป็นฝีหัวเดียว (หลายหัวก็มีแต่พบได้น้อย) และพบที่ตับกลีบขวาเป็นส่วนใหญ่

                ระยะฟักตัวไม่แน่นอนผู้ป่วยประมาณร้อยละ 15-20 มีประวัติเป็นบิดอะมีบามาก่อนในระยะใกล้ๆ หรืออาจนานเป็นปีหรือสิบๆ ปี ส่วนใหญ่ไม่มีประวัติถ่ายเป็นมูกเลือดมาก่อน และมีเพียงประมาณร้อยละ 10 เท่านั้นที่มีอาการถ่ายเป็นมูกเลือดขณะเป็นฝีบิดในตับ
อาการ

                มีอาการไข้สูง หนาวสั่น เหงื่อออก อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน เสียดแน่นตรงใต้ลิ้นปี่ หรือปวดตรงชายโครงขวา ซึ่งอาจปวดร้าวมาที่หัวไหลขวา  มักปวดอย่างรุนแรง ขยับเขยื้อนหรือแตะถูกจะรู้สึกเจ็บมากมักปวดมากขึ้นเวลาไอหรือหายใจลึก ๆ หรือนอนตะแคงขวา ถ้าเป็นฝีที่ตับกลีบซ้ายจะมีอาการปวดท้องที่ชายโครงซ้าย และอาจร้าวไปที่หัวไหลซ้าย

                บางรายอาจมีอาการไข้ต่ำ ๆ เป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือนก่อนที่จะเริ่มมีอาการเจ็บบริเวณตับ (ใต้ชายโครงขวา) ซึ่งบางครั้งผู้ป่วยจะปล่อยไว้จนเกิดอาการแทรกซ้อนจึงไปพบแพทย์ เช่น เกิดอาการไออกมาเป็นหนองสีกะปิหรือหายใจหอบ (เนื่องจากฝีแตกเข้าปอด) ไข้สูง ปวดท้องรุนแรง (เนื่องจากฝีแตกเข้าช่องท้อง) เป็นต้น

                โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สูงอายุบางราย  อาจมีอาการเรื้อรังนาน 6 เดือน จะมีอาการน้ำหนักลด ขาดอาหารร่วมด้วย
 
ข้อแนะนำ

              1.ผู้ป่วยที่มีอาการตาเหลือง  หรือปวดตรงบริเวณชายโครงขวา ถ้าหากมีอาการไข้สูง หนาวสั่น ควรนึกถึงโรคฝีตับ ถุงน้ำดีอักเสบมากกว่าตับอักเสบจากไวรัส

              2.โรคนี้มีทางรักษาให้หายขาดได้ แต่ถ้าไม่ได้รับ การรักษา ปล่อยให้ฝีแตก ก็อาจเป็นอันตรายถึงตายได้ดังนั้น ถ้าสงสัยโรคนี้ควรส่งผู้ป่วยไปโรงพยาบาลโดยเร็ว

              3. ฝีตับนอกจากมีสาเหตุจากเชื้ออะมีบาแล้ว ยังอาจเกิดจากเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด เรียกว่า ฝีตับจากแบคทีเรีย (pyogcnic liver abscess) มักพบในผู้ที่มีอายุมากกว่า 50 ปี อาจมีประวัติเป็นเบาหวาน หรือดื่ม แอลกอฮอล์จัด หรือพบเป็นภาวะแทรกซ้อนของท่อน้ำดีอักเสบมีอาการไข้สูง เจ็บชายโครงขวา และมักมีอาการดีซ่านร่วมด้วย อาการอาจแยกจากฝีบิดอะมีบาได้ไม่ชัดเจน  ควรรับตัวไว้วินิจฉัยและรักษาในโรงพยาบาลการรักษามักจะต้องให้ยาปฏิชีวนะที่จำเพาะกับเชื้อก่อเหตุ
การรักษา

                หากสงสัยควรส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว

                แพทย์มักรับตัวผู้ป่วยไว้รักษาในโรงพยาบาล  ทำการวินิจฉัยโดยการเอกซเรย์ (พบกะบังลมข้างขวาสูงกว่าข้างซ้าย หรือมีหนองขังอยู่ในโพรงเยื่อหุ้มปอด) เจาะเลือดทดสอบการทำงานของตับ (liver function test) ถ้าจำเป็นอาจต้องทำการตรวจพิเศษอื่นๆ เช่น อัลตราซาวด์  เอกซเรย์คอมพิวเตอร์  สแกนตับ (liver scan) โดยใช้สารกัมมันตรังสีตรวจดูลักษณะของตับ  ตำแหน่งและขนาดของฝี

                การเจาะตับมักพบมีหนองสีกะปิ เมื่อนำไปส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์มักพบตัวอะมีบา

                ในบางกรณีแพทย์อาจยืนยันการวินิจฉัยด้วยการทดสอบทางน้ำเหลืองเพื่อหาระดับสารภูมิต้านทานโดยวิธี ELISA‚ IHA หรือIFAT

                การรักษาทำโยให้ยาฆ่าเชื้ออะมีบา ได้แก่ เมโทรไนดาโซล ครั้งละ 750 มก.วันละ 3 ครั้ง นาน10 วันหรือทินิดาโซล(tinidazole) 2 กรัม วันละ 1 ครั้ง นาน 5 วัน

                ในรายที่มีโพรงหนองขนาดใหญ่อาจต้องเจาะดูดระบายหนองออก เพื่อป้องกันไม่ให้แตกเข้าช่องท้องโพรงเยื่อหุ้มปอด หรือหัวใจ

                ถ้าหนองแตกเข้าช่องท้องจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัดอย่างทันท่วงที  ถ้าแตกเข้าโพรงเยื่อหุ้มปอด หรือหัวใจ ก็ต้องใส่ท่อระบายหนองออกจากโพรงเหล่านี้

                นอกจากนี้ อาจให้การรักษาตามอาการ เช่น ให้น้ำเกลือถ้ามีภาวะขาดน้ำ บำรุงด้วยอาหารพวกโปรตีนถ้าสงสัยมีภาวะขาดสารโปรตีน  เป็นต้น
 
การป้องกัน


                การป้องกันโรคนี้ ให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับโรคบิดอะมีบา

โรคพยาธิใบไม้ตับ (liver fluke หรือ opisthorchis)

โรคพยาธิใบไม้ตับ เกิดจากพยาธิใบไม้ตับ (liver flukeหรือ opisthorchis)ซึ่งเป็นพยาธิที่มีอยู่ในปลา...

+ Read More

รากประสาทถูกกด (Spinal nerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniated disk)

รากประสาทถูกกด (Spinalnerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniateddi...

+ Read More

ทางเดินอาหาร

Ambulance call

1669
Available 24 Hours

Are you five-star healthcare provider?
list your practice
to reach million of patient