Symptoms & Disease

ทางเดินปัสสาวะ

เลือกดูโรคอื่นๆ

กรวยไตอักเสบเฉียบพลัน (Acute Pyelonephritis)

กรวยไตอักเสบ 
               
หมายถึง การติดเชื้อแบคทีเรียที่เกิดขึ้นในบริเวณกรวยไต แบ่งเป็น ชนิดเฉียบพลัน ซึ่งมีอาการแสดงชัดเจนกับ ชนิดเรื้อรัง ซึ่งไม่มีอาการแสดงชัดเจนมักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย อาจเป็นโรคแทรก ซ้อนของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ นิ่วในทางเดินปัสสาวะ

กรวยไตอักเสบเฉียบพลัน 
                เป็นโรคที่พบได้ค่อนข้างบ่อย พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 4 เท่า มักพบในผู้หญิงในวัยเด็กหรือขณะตั้งครรภ์ ในคนที่เป็นนิ่วในทางเดินปัสสาวะ ต่อมลูกหมากโต เนื้องอกหรือมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ กระเพาะปัสสาวะอักเสบหรือผู้ป่วยที่เคยสวนปัสสาวะมาก่อน (เช่น ผู้ป่วยหนักที่นอนพักรักษาอยู่ในโรงพยาบาล)

                ผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน หรือกินสตีรอยด์ นานๆ ก็อาจมีโอกาสเป็นโรคนี้ได้งายขึ้น

สาเหตุ
                เกิดจากการติดเชื้ออักเสบเฉียบพลันในบริเวณกรวยไต ส่วนมากเชื้อโรคมักจะแพร่กระจายมาจากบริเวณผิวหนังรอบๆ ท่อปัสสาวะเข้ามาในท่อปัสสาวะกระเพาะปัสสาวะและผ่านท่อไตขึ้นมาที่ไต การอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะมักเป็นปัจจัยเสริมให้เกิดการติดเชื้อได้งายขึ้น เช่น นิ่วในทางเดินปัสสาวะ ต่อมลูกหมากโต กระเพาะปัสสาวะไม่ทำงานในผู้ป่วยอัมพาต การตั้งครรภ์หรือมีก้อนในช่องท้อง เป็นต้น

                เชื้อที่ได้บ่อยเป็นเชื้อแบคทีเรียเรียกกลุ่มแกรมลบได้แก่ อีโคไล (Escherichia coli) เคล็บชิลลา (Klebsiella) สูโดโมแนส (pseudomonas)

                นอกจากนี้ ในบางรายเชื้อโรคอาจแพร่กระจายจากส่วนอื่นๆ ของร่างกาย โดยทางกระแสเลือดก็ได้
 

อาการ
                ผู้ป่วยส่วนมากจะมีอาการปวดที่บริเวณสีข้างขึ้นอย่างฉับพลัน โดยจะปวดมากที่ข้างไดข้างหนึ่ง และอาจปวดร้าวลงมาที่บริเวณขาหนีบพร้อมกับมีไข้สูง หนาวสั่นมากเป็นพักๆ (อาจต้องห่มผ้าหลายผืน คล้ายไข้มาลาเรีย แต่จะจับไข้ไม่เป็นเวลาแน่นอน)

                ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน บางรายอาจมีอาการขัดเบาร่วมด้วย

                ปัสสาวะมักมีอาการลักษณะขุ่น บางครั้งอาจข้นเป็นหนอง

สิ่งตรวจพบ
                ไข้สูง 39 – 40 องศาเซลเซียล ถ้าใช้กำปั้นทุบเบาๆ ที่สีข้างตรงที่ปวด ผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บจนสะดุ้งหน้าท้องอาจมีอาการกดเจ็บ หรือท้องเกร็งแข็งเล็กน้อยปัสสาวะมีลักษณะขุ่น

ภาวะแทรกซ้อน
                ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้ออาจลุกลามเข้ากระแสเลือด กลายเป็นภาวะโลหิตเป็นพิษซึ่งอาจเป็นอันตรายร้ายแรงได้

                ในบางรายอาจกลายเป็นโรคกรวยไตอักเสบเรื้อรังและภาวะไตวาย
 
ข้อแนะนำ
                1.  ผู้ป่วยที่เป็นกรวยไตอักเสบเฉียบพลัน มักมีไข้สูงหนาวสั่นคล้ายไข้มาลาเรีย แต่จะมีอาการปวดและเคาะเจ็บที่สีข้าง และปัสสาวะขุ่น ดังนั้น เมื่อพบคนที่มีอาการไข้หนาวสั่นมาก ควรนึกถึงโรคนี้ไว้เสมอ

                2.  ผู้ป่วยที่เป็นนิ่วในทางเดินปัสสาวะกระเพาะ-ปัสสาวะอักเสบ ต่อมลูกหมากโต ควรหาทางรักษาให้หายขาด มิฉะนั้นอาจมีกรวยไตอักเสบแทรกซ้อนได้
 
การรักษา
                1.  หากสงสัย ควรส่งตรวจปัสสาวะเพิ่มเติม จะพบเม็ดเลือดขาวอยู่กันเดี่ยวๆ และเกาะกันเป็นแพ (white blood cells castd) ถ้าอาการไม่รุนแรง อาจให้การรักษาด้วยยาลดไข้ (ย1) และยาปฏิชีวนะ เช่น อะม็อกซีชิลลิน 500 มก. ทุก 8 ชั่วโมง โคไตรม็อกชาโชล 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง โอฟล็อกซาชิน 400 มก. วันละ 2 ครั้ง หรือไซโพรฟล็อกซาชิน 500 มก.วันละ 2 ครั้ง นาน 14 วัน ถ้ากินยาไม่ได้ ให้ฉีดเจนตาไมชิน ครั้งละ 40 – 80 มก. (เด็ก 0.5-1 มก./กก.) วันละ 2 – 3 ครั้ง ทุก 8 – 12 ชั่วโมง
 
                2.  ถ้าให้การรักษา 3 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรง หรือมีภาวะแทรกซ้อน เช่น ช็อก ความดันโลหิตสูง ปัสสาวะออกน้อย ซีด เหลือง หรือสงสัยโลหิตเป็นพิษ ควรส่งโรงพยาบาล อาจต้องทำการเพาะเชื้อจากปัสสาวะ ซึ่งจะพบเชื้อแบคทีเรียเป็นที่เป็นสาเหตุ

                นอกจากนี้ อาจต้องเอกซเรย์ ตรวจเลือด และตรวจพิเศษอื่นๆ เพื่อค้นหาความผิดปกติที่เป็นปัจจัยเสริมให้มีการติดเชื้อ

                การรักษา แพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะตามชนิดของเชื้อที่ตรวจพบ ในระยะแรกมักให้ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด เช่น เจนตาไมชิน เซฟาโลสปอริน

                ถ้าพบความผิดปกติอื่นๆ ก็อาจให้การแก้ไขร่วมไปด้วยโดยทั่วไปมักจะรักษาให้หายขาดได้

                3.  ผู้ป่วยเมื่อรักษาจนอาการหายดีแล้ว ควรทำการตรวจปัสสาวะให้แน่ใจว่ามี่อาการอักเสบเรื้อรัง มิเช่นนั้นอาจกลายเป็นกรวยไตอักเสบเรื้อรัง ซึ่งในระยะยาวอาจกลายเป็นไตวายเรื้อรังได้

การป้องกัน
                ควรป้องกันมิให้มีการติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะ โดยการดื่มน้ำมากๆ และอย่าอั้นปัสสาวะ
 

โรคพยาธิใบไม้ตับ (liver fluke หรือ opisthorchis)

โรคพยาธิใบไม้ตับ เกิดจากพยาธิใบไม้ตับ (liver flukeหรือ opisthorchis)ซึ่งเป็นพยาธิที่มีอยู่ในปลา...

+ Read More

รากประสาทถูกกด (Spinal nerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniated disk)

รากประสาทถูกกด (Spinalnerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniateddi...

+ Read More

ทางเดินปัสสาวะ

Ambulance call

1669
Available 24 Hours

Are you five-star healthcare provider?
list your practice
to reach million of patient