Symptoms & Disease

ประสาทและสมอง

เลือกดูโรคอื่นๆ

โปลิโอ(Poliomyelitis)

โปลิโอ
                เป็นโรคที่เกิดจากการอักเสบของประสาทไขสันหลังซึ่งพบในเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ เป็นสาเหตุให้แขนขาพิการไปจนตลอดชีวิต ปัจจุบันพบได้ค่อนข้างน้อยเนื่องจากมีการให้วัคซีนป้องกันได้อย่างทั่วถึง
            
สาเหตุ

                เกิดจากเชื้อไวรัสโปลิโอ(poliovirus ซึ่งอยู่ในกลุ่ม enterovirus)ติดต่อโดยการกลืนเอาเชื้อที่ปนเปื้อนอาหารหรือน้ำดื่มเข้าไปที่่คอหอย แล้วมีการแบ่งตัวที่เนื้อเยื่อน้ำเหลืองที่คอหอย จากนั้นเชื้อจะแพร่เข้ากระแสเลือดไปยังสมองและไขสันหลัง แล้วทำให้ประสาทไขสันหลังส่วนที่บังคับการทำงานของกร้ามเนื้อเสียไป ถ้าเป็นรุนแรงประสาทสมองจะเสียด้วย

                 ระยะฟักตัว 3-35 วัน (พบบ่อย คือ 6-20วัน)
 
                 ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสโปลิโอส่วนใหญ่ (ร้อยละ 90-95) จะไม่มีอาการแสดง ประมาณร้อยละ 4-8 จะมีอาการคล้ายไข้หวัด ได้แก่ ไข้ ปวดศีรษะเจ็บคอ คลื่นไส้อาเจียนซึ่งจะหายได้เองภายใน 1-9 วัน มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่จะมีการอักเสบของสมองและไขสันหลัง จนทำให้แขนขาเป็นอัมพาต

 
อาการ

                 ในที่นี้จะกล่าวถึงเฉพาะกลุ่มที่มีอาการแขนขาเป็นอัมพาต

                  แรกเริ่มจะมีอาการคล้ายไข้หวัด คือ มีไข้สูง ปวดศีรษะ เจ็บคอ คลื่นไส้ อาเจียน อาจมีน้ำมูก ท้องอืด ท้องเดินหรือท้องผูกร่วมด้วย ต่อมาอาจมีอาการคอแข็งหลังแข็ง กล้ามเนื้อแขน ขามีอาการปวดเจ็บ เต้นกระตุกและอ่อนปวกเปียกในเวลารวดเร็ว ส่วนมากพบที่ขาเพียงข้างเดียว อาการเหล่านี้เกิดขึ้นขณะที่ยังมีไข้

                 ในทารกอาจมีอาการแขนขาอ่อนปวกเปียก โดยไม่มีอาการไข้นำมาก่อนก็ได้

                 ถ้าเป็นรุนแรง อาจมีอาการอัมพาตของแขนขาทั้งหมดถ้ากล้ามเนื้อหายใจ(กะบังลมและกล้ามเนื้อหน้าอก) เป็นอัมพาต จะทำให้หายใจไม่ได้ มีอันตรายถึงเสียชีวิตได้
 
ข้อแนะนำ

                1.ผู้ที่ได้รับเชื้อโปลิโอเข้าร่างกาย ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการแสดง หรืออาจมีเพียงอาการคล้ายไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ท้องเดิน แต่จะแพร่เชื้อให้ผู้อื่นทางอุจาระได้ บางรายมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงเพียงเล็กน้อย แล้วหายเป็นปกติดี มีเพียงส่วนน้อยที่อาจพิการหรือตาย

                 2.ผู้ป่วยที่ขาพิการ การรักษาทางกายภาพบำบัดรวมทั้งการใช้อุปกรณ์ช่วยเดินจะช่วยให้ผู้ที่ป่วยช่วยตัวเองได้ พ่อแม่พี่น้องควรให้ความเห็นใจ เอาใจใส่ดูแลให้เด็กได้รับความอบอุ่นทางจิตใจ
                  
                 3.ในปัจจุบัน พบผู้ป่วยโปลิโอได้น้อยมาก ถ้าพบผู้ป่วยที่มีอาการแขนหรือขาอ่อนแรงเฉียบพลัน ควรคิดถึงสาเหตุอื่นๆ 

                 ในรายที่อยู่ๆ มีอาการอ่อนแรงของปลายเท้าและขา 2 ข้าง และลุกลามขึ้นไปที่ลำตัวและแขน 2 ข้าง ซึ่งเกิดขึ้นฉับพลัน อาจเป็นกลุ่ม
อาการกิลเลนบาร์เร
(Guillain Barre syndrome/acute idiopathic polyneuropathy) ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาภูมิต้านตนเอง (autoimmune reaction) ต่อปลอกหุ้มเส้นประสาท (myelin sheath) ส่วนปลายเส้นทั่วร่างกาย ทำให้แขนขาอ่อนแรงและมีอาการเป็นเหน็บหรือชา กล้ามเนื้อตาและใบหน้าอ่อนแรงพูดลำบาก เคี้ยวและกลืนลำบาก หากเป็นรุนแรง อาจทำให้กล้ามเนื้อหายใจเป็นอัมพาต เป็นอันตรายถึงเสียชีวิตได้ บางรายอาจมีความผิดปกติของระบบปราสาทอัตโนมัติ (มีอาการชีพจรเต้นเร็ว หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตต่ำหรือสูง กลั้นปัสสาวะและอุจาระไม่ได้ เป็นต้น)
โรคนี้พบได้น้อย สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชัด ประมาณร้อยละ60 เกิดหลังการติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น จากไวรัสไซโตเมกาโล (cytomegalovirus)    ไวรัสเอปสไตน์บาร์/อีบีวี (Epstein-Barr virus/EBV)ไข้หวัดใหญ่ หรือหลังอาหารเป็นพิษจากเชื้อไพโรแบกเตอร์เจจูนิ ติดเชื้อเอชไอวี หรือหลัง
ผ่าตัด เป็นต้น)

                 หากสงสัยควรส่งโรงพยาบาลด่วน จำเป็นต้องรับไว้รักษาในโรงพยาบาล ให้การรักษาตามอาการ อาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจถ้ากล้ามเนื้อหายใจเป็นอัมพาต อาจต้องทำการถ่ายพลาสมา (palsmapheresis) หรือฉีดอิมมูนโกลบูลินเข้าหลอดเลือดดำ เพื่อกำจัดสารภูมิต้านทานที่เป็นตัวก่อโรค

                 ผลการรักษา ส่วนใหญ่สามารถฟื้นตัวดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์ บางรายอาจเรื้อรังเป็นแรมเดือน แรมปี ประมาณร้อยละ 10-20 มีอาการอัมพาตอย่างเรื้อรัง ประมาณร้อยละ 10 เมื่อทุเลาแล้วอาจมีอาการกำเริบซ้ำในเวลาต่อมา






 
การรักษา
   
               1.ในรายที่มีเพียงขาอ่อนปวกเปียก ควรส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว

                แพทย์จะทำการวินิจฉัยจากอาการแสดง ตรวจพบเชื้อในคอหอย น้ำไขสันหลัง (โดยการเจาะหลัง) หรืออุจาระ และตรวจพบสารภูมิต้านทานในเลือด หากเป็นโรคนี้จริงก็ให้การรักษาตามอาการ โดยนอนพักอย่างเต็มที่ เอาผ้าชุบน้ำอุ่นประคบตามกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยลดอาการเจ็บปวด แล้วช่วยจับแขนขาให้เคลื่อนไหวไปมา หลังจากนั้น1เดือนให้ทำการนวดแบบการนวดคนเป็นอัมพาต และหัดเดิน (วิธีการละเอียดควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ หรือนักกายภาพบำบัด)

               2.ในรายที่เป็นอัมพาตทั้งตัว หายใจลำบาก ให้รีบส่งโรงพยาบาล อาจต้องทำการช่วยหายใจด้วยวิธีการต่างๆ และรักษาโรคแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

โรคพยาธิใบไม้ตับ (liver fluke หรือ opisthorchis)

โรคพยาธิใบไม้ตับ เกิดจากพยาธิใบไม้ตับ (liver flukeหรือ opisthorchis)ซึ่งเป็นพยาธิที่มีอยู่ในปลา...

+ Read More

รากประสาทถูกกด (Spinal nerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniated disk)

รากประสาทถูกกด (Spinalnerve root compression) หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน (Herniateddi...

+ Read More

ประสาทและสมอง

Ambulance call

1669
Available 24 Hours

Are you five-star healthcare provider?
list your practice
to reach million of patient